Jasja Dekker Dierecologie

Nieuwe publicatie: habitatselectie door zoogdieren

Gegevens die ik met partners verzamel voor opdrachtgevers stellen we ook ter beschikking voor ‘projectoverschrijdend’ onderzoek door andere wetenschappers. Met name bij projecten waarbij dieren gezenderd worden vind ik dat belangrijk. En het levert regelmatig mooie, soms fundamenteel wetenschappelijke resultaten op.

Zo kwam deze week het artikel “Local and Landscape-Level Environmental Conditions Drive Habitat Selection Across Terrestrial Mammal Species” uit, met Björn Franke als hoofdauteur. Daarbij over de hele wereld gekeken hoe vegetatie, ruigte van het terrein, mensendichtheid en afstand tot wegen het ruimtelijk gedrag van landgebonden zoogdieren beinvloed. Je kunt het hier bekijken, of mail me voor een pdf.

Vier artikelen over de wilde kat

Deze week viel de special van het Natuurhistorisch Maandblad over de wilde kat op de mat. In vier artikelen wordt ingegaan op terreingebruik, de ontwikkeling van de populatie in de afgelopen decennia, over hybridisatie, en over potentie voor verdere verspreiding. En ik schreef aan drie van de vier stukken mee.

Het idee voor de special ontstond op eens studiedag van ARK Rewilding over wilde katten, en René Janssen van Bionet Natuuronderzoek trok alle bijdragen vlot. En dank zij een kundige redactie ontstond dit fraaie nummer. Laat me weten als je een van de artikelen als pdf wilt ontvangen, download het blad op de site van het Natuurhistorisch Maandblad, of download ze op researchgate.

Voorjaar

Het voorjaar barst los. Dat brengt een andere dynamiek in het werk: er moeten camera’s bij gruttonesten worden gezet, opgelet of uilen en roofvogels al broeden en instellingen van GPS-loggers op steenmarters, vossen en dassen aangescherpt. En intussen zijn er rapporten die af moeten en artikelen over wilde katten, steenmarters en kerkuilen die geschreven worden. Gelukkig worden de dagen langer en zonniger! Dat geeft energie.

Maatregelen voor haas, konijn (en andere soorten)

Voor een vraag van LNV vroeg Altenburg en Wymenga me op een rij te zetten welke herstelmaatregelen geschikt zijn voor populaties van hazen en konijnen. Zelf zorgden ze voor expertise over wilde eend, fazant en houtduif, en schreven ze een mooie synthese van de maatregelen in (met name) het agrarisch gebied.

Het resulterende rapport kunt u vinden op researchgate.

Publicatie: ontwikkeling en verspreiding van de Nederlandse wolvenpopulatie

Samen met Bob van den Brink en Luuk Boerema maakte ik afgelopen zomer voor BIJ12 een analyse naar wat kan worden verwacht omtrent de verdere ontwikkeling van de in Nederland voorkomende wolvenpopulatie. Meer specifiek heeft de analyse zich gericht op het verkrijgen van inzicht in:

1. De huidige en toekomstige ontwikkeling van de wolvenpopulatie in Nederland en de factoren die hierop van invloed kunnen zijn (populatie en toekomstperspectief);

2. De huidige en toekomstige ontwikkeling van de verspreiding van de wolf in Nederland en de factoren die hierop van invloed kunnen zijn (verspreiding en toekomstperspectief);

3. De samenhang tussen de in Nederland voorkomende wolven(sub)populatie met de binnen Europa te onderscheiden wolvenpopulaties én de schaal waarop deze gedefinieerd kan worden (samenhang van de populatie).

Het rapport is te vinden op de website van BIJ12.

Publicatie: steenmarters en weidevogels

In het juni-nummer van de Levende Natuur stond een artikel over het werk aan steenmarters en weidevogels, waar Jasja Dekker Dierecologie aan bijdroeg.

De provincie Fryslân verleent sinds 2018 een ontheffing voor het doden van steenmarters in een aantal weidevogelgebieden. Het onderzoek dat in de Levende natuur wordt gerapporteerd, laat zien dat de maatregel voor weidevogels positief uit. De nestoverleving bedroeg 50 % in gebieden zonder steenmarterbeheer en 78 % met optimaal uitgevoerd beheer. Daarbij betekent optimaal dat naast álle steenmarters, ook de vossen zijn gedood.

We beschrijven in het artikel dat dit beheer is zeker niet het eivan Columbus. Het vormt wel één van de ingrediënten van het totale op weidevogel gerichte beheer, in die gebieden waar steenmarters substantieel nesten prederen.

Het artikel stuur ik op aanvraag toe. Of neem een abonnement op de Levende Natuur!

Weer wilde katten

Op dit moment voeren René Janssen en ik voor ARK Rewilding een nieuwe studie naar terreingebruik van Wilde katten uit. Voor de duidelijkheid: de wilde kat is een echte andere soort dan onze (al dan niet verwilderde) huiskatten. Dat zie je ook als je er een in handen hebt: echt gezonde, vitale dieren! Meer over de wilde kat, ook hoe je ze herkend, vind je op de site van ARK Rewilding.

We zijn nu bezig met vangen en proberen te zenderen. Het resultaat wordt het einde van dit jaar gepubliceerd.

Een van de wilde katten. Duidelijk te zien is de gebandeerde dikke staart.

Cameravallen

Afgelopen seizoen weer veel kunnen werken met cameravallen. Onder andere samen met agrarische collectieven in Fryslân. Zij zetten camera’s bij nesten van weidevogels, ik analyseerde de beelden en maakte kaarten, grafieken en schatte met statistische rekenmodellen de dagelijkse nestoverleving. Daarnaast ook in het Utrechtse weidegebied gewerkt.
En er zaten weer prachtige en spannende beelden bij:

Database en artikel – vleermuis-eigenschappen

Bij het COST project ClimBats wordt gekeken naar reacties van vleermuizen op klimaatveranderingen. Het gaat dan bijvoorbeeld om veranderingen in verspreidingsgebied. Om dat te kunnen voorspellen werden data van eigenschappen van vleermuizen die relevant zijn voor hun reactie op veranderend klimaat verzameld. Ik zorgde voor een handige interface om die gegevens te kunnen bekijken, en we publiceerden de dataset in Scientific Data 10(253):1-13.

Een oude bekende

In 2014-2015 voerden Mulder Natuurlijk, Bionet Natuuronderzoek en ik voor ARK Rewilding Nederland een studie uit naar terreingebruik van wilde katten in Limburg. Naast een GPS-logger, die de dieren na verloop van tijd verliezen, kregen ze ook een meer permanente merkteken: de welbekende ‘chip’, een onderhuidse transponder zoals ook veel huiskatten en honden (zouden moeten) hebben. Een van de katten die we vingen en een tijd konden volgen was ‘WK2’, een stevige man van naar schatting 4 jaar oud.

In maart 2023 werd op de N281 bij Nijswiller een wilde kat aangereden. Deze is gecontroleerd op een chip, en het bleek ‘onze’ WK2 te zijn. Naar schatting 13 jaar oud, volgens planning de logger (allang?) verloren, en in goede gezondheid. Extra treurig dat het dier onder de wielen van een auto moest eindigen.

Meer lees je op natuurberichten.nl